Hallo, ik ben Klaas Krijt en ben de zoon van Dirk Krijt en wil u het een en ander vertellen over een bijna vergeten beroep namelijk oliehandelaar.
Mijn vader is in de jaren dertig met geleend geld van zijn vader petroleum gaan verkopen. Hij kocht hier voor een transportfiets, twee jerrycans een tapmaat en trechters. De petroleum kocht hij bij het depot van het merk de Automaat aan het einde van de Zuiddijk in Zaandam, en fietste al verkopend in de rondte.
In 1939 trouwde hij met mijn moeder en ging wonen op het Schiermonnikoog. Wegens de gestegen omzet schafte hij zichzelf een bakfiets aan. In de oorlogsjaren handelde hij in kachelhout en werd de bakfiets ook gebruikt om goederen te ruilen tegen voedsel in de noord. In 1944 werd ik geboren en als baby maakte ik de hongerwinter mee.
Na de oorlog moest de klantenwijk opnieuw opgebouwd worden en de petroleum was nog maar mondjesmaat verkrijgbaar. Alras ging het beter en werd de bakfiets ingeruild voor een paard en wagen. Het paard heette Piet en was een lief dier en mijn vader zorgde goed voor hem. Terwijl mijn vader aan het uitventen was (men kookte toen nog vaak op een oliestelletje alsmede voor verlichting) liep het paard van deur tot deur achter hem aan.
Wanneer het paard Piet iets aangeboden kreeg hinnekte hij zijn tanden bloot. 's Avonds mocht ik zelf het paard naar het land brengen bij de Hoornse lijn en klaar maken voor de nacht.
Al snel verwachtte mijn vader dat ik mee hielp na schooltijd. Dat hield in tuitjes opbussen solderen en groen schilderen en meehelpen venten.
Het paard Piet werd oud en kreeg rust. Opnieuw werd een bakfiets aangeschaft, maar nu met motor gemaakt door de Firma Spits. Inmiddels begon men het huis te verwarmen met oliekachels en steeg de omzet. De motorbakfiets werd ingeruild voor een Bedford bestelbus met 150 jerrycans. Inmiddels werd de eerste ondergrondse tank van 8000 liter in het achtererf ingegraven.
De jerrycans werden eerst met een handpomp en later met een elektriche pomp gevuld. Het was hard werken geblazen.
Na schooltijd ging ik bij weer en wind mijn vader bevoorraden met een gehuurde bakfiets vol jerrycans. Over de Noorderbrug waar de brugwachter mij dan over de klep hielp duwen richting kalf en haaldersbroek. Iedereen in het gezin werkte mee. Mijn moeder verkocht petroleum aan huis en nam bestellingen aan. Het gebruik van olie als verwarming in huis nam een grote vlucht zodat mijn vader en ik besloten een tankauto te kopen hiermee waren wij de eerste in de Zaanstreek en werd ik mede eigenaar in het bedrijf na enige jaren reden we met drie tankauto's.
De bevoorrading geschiedde door BP vanuit Amsterdam. Met een grote tankauto vulden zij een á twee keer per week de inmiddels tot drie uitgebreide opslagtanks van in totaal 20.000 liter.
Na een korte militaire diensttijd in 1963 was het in de winters hard werken en in de zomer werden er nieuwe kachels aangesloten, vaten geschilderd, bokken getimmerd en het materieel weer winterklaar gemaakt.
Het waren goede jaren.
Rond de jaren 1965 deed het aardgas zijn intrede en was het voor ons niet mogelijk ons bedrijf voort te zetten. We verkochten ons bedrijf in 1968.
Klaas Krijt
Reacties:
Hallo Klaas, leuk stukje. Ik ben op zoek naar jouw adres of E-Mail adres. Ik woon zelf niet meer in de Zaanstreek maar in Emmeloord. Ik zou het leuk vinden om eens bij te praten. Ik kan het me nog goed herrineren dat ik vroeger heb meegeholpen met het opsolderen van de tuiten op de oliekannen. De soldeerbout gebruik nog regelmatig. Ik hoop spoedig iets van je te horen, groeten van je oude schoolgenoot, Wiechert van den Berg. Wiechert van den Berg (Email) - 12 09 07 - 23:14