IJmuider Courant opgericht op verzoek van notabelen

Het 'Velsens Gratis Advertentieblad' van zaterdag 25 mei 1895, uitgegeven door bureau J.P. Nauta te Velsen-Zuid, is de eerste krant die in Velsen werd uitgegeven. In januari 1896 verscheen het 'Gratis Advertentieblad voor IJmuiden, de Heide, Velsen en Omstreken' van boekhandel en uitgever W.K. Nieborg te IJmuiden. In 1906 overgenomen door de bekende P.F.C. Roelse, die de ondertitel IJmuider Courant invoerde. In september 1904 volgde 'Vraag en Aanbod' van drukker Jacob Sinjewel, gevestigd aan het Willemsplein in Oud-IJmuiden. Jacob Sinjewel, drukker en uitgever van de IJmuider Courant Sinjewel (1876, Den Helder) kwam op 2-jarige leeftijd naar IJmuiden en ging op 12-jarige leeftijd bij een drukker in Amsterdam in de leer. Op 31 december 1895 kwam hij, bijna 18, terug en kocht van geleend geld een drukpersje bij IJzerhandel Zwager. Hij drukte vanuit een pand aan het Willemsplein visite-, naam- en adreskaartjes en visbriefjes en verkocht die. Hij breidde zijn bedrijf uit met het gratis nieuws- en advertentieblad en vestigde op de hoek Adrianastraat/Van der Pollstraat een boekhandel. Een aantal vooraanstaande IJmuidenaren stelden Roelse en Sinjewel voor om niet langer ieder voor zich, maar samen een nieuwsblad te gaan uitgeven. Onder hen waren de reder R. de Boer, C.G. Olie Fzn en W. baron Van Tuyll van Serooskerken. De twee ondernemers vonden elkaar en richtten Uitgevers-Maatschappij IJmuiden NV op. Er werden honderd aandelen van honderd gulden gedrukt, waarvan er 58 werden verkocht. Zeventien aan Roelse, twintig aan Sinjewel, vijf aan de Hollandsche Crediet- en Depositobank en de rest aan notabelen als jonkheer J. Boreel van Hogelanden (twee), dominee H. Creutzberg, R. de Boer (vier), makelaar Dirk Bus, P. Bos (vier), M. van Praag, G. Voet en H. van Gelderen. Zo verscheen in 1916 de IJmuider Courant op woensdag en zaterdag. Het verging de krant buitengewoon goed. Binnen enkele jaren waren er 2.300 gezinnen geabonneerd en kwam Sinjewel in ruimtenood. Hij kocht een extra winkelpand aan het Willemsplein waar hij de handelsdrukkerij onderbracht om ruimte voor de krant te maken. Tot 1923 ging alles voorspoedig, maar in dat jaar overlijdt Jacob Sinjewel. Zijn vrouw staat alleen voor gezin en bedrijf. Zij hertrouwt met ene Schut: "Ik ken mevrouw Sinjewel als mevrouw Schut'', zegt Co Allan (1934, zoon van A.J. Allan, oud-gemeenteraadslid voor D66). "Volgens de overlevering heeft die Schut het geld erdoor gejast. Een tantezegger was plaatsvervangend directeur van de drukkerij, maar die begon op zeker moment voor zichzelf. Aan de overkant van het Willemsplein.'' Van rondvluchten met lezers deed IJmuider Courant voor de oorlog uitvoerig verslag in een speciale editie, die op extra mooi papier werd gedrukt Een concurrent en geldnood brachten mevrouw Schut in de problemen. Eén van de aandeelhouders, Bus, kende de drukkersfamilie Allan uit Westzaan van verjaardagen. "'Zeg, jij hebt twee zoons in de zaak hè' vroeg hij mijn grootvader tijdens zo'n verjaardag. Dat was niet zo, want mijn vader werkte bij Wessanen. Maar ze zijn wel mevrouw Schut komen helpen. Mijn vader en zijn broer runden allebei een zaak en dat wisselden ze per week af: de ene week IJmuiden, de andere week Westzaan.'' In 1928 traden de gebroeders J.J. en A.J. Allan toe tot de directie van de NV Drukkerij Sinjewel en A.J. Allan werd lid van de Kennemer Journalisten Kring. De crisisjaren stonden voor de deur, maar IJmuider Courant had al zo zijn eigen problemen: twee Haarlemse kranten waren met eigen edities in IJmuiden begonnen. Oprechte Haarlemsche Courant in 1926 met het Dagblad voor IJmuiden en 1931 Haarlem's Dagblad met Het Nieuwe Avondblad. De Haarlemmers beconcurreerden elkaar op leven en dood en sleepten de IJmuider Courant mee in hun strijd. Niets was te gek om lezers te binden. IJmuider Courant organiseerde bijvoorbeeld uitstapjes naar Schiphol, inclusief een toen zeer nieuwerwetse rondvlucht over westelijk Nederland en publiceerde daar pagina's vol over in speciale edities. Het Dagblad kwam in 1929 met een ongevallenverzekering voor abonnees. IJmuider Courant ontdekte dat - in de vissersplaats als IJmuiden! - de Dagblad-verzekering met uitzondering van zeeongevallen was. Dat werd natuurlijk breed uitgemeten in de krant. Het Dagblad sloeg keihard terug. Onder de kop 'Stuntelig gemodder van een zieltogend blaadje' en 'De laatste stuiptrekkingen van de IJmuider Courant' wordt de voorpagina er geheel aan gewijd om de IJmuider Courant de grond in te schrijven. "Dat heeft mijn vader diep gegriefd'', weet Co Allan, "dat vond hij heel erg.'' Op deze pers werd de IJmuider Courant gedrukt door Sinjewel De Haarlemmers concurreren hard. Ze duiken ver onder het laagste advertentietarief van de IJmuider Courant van 5 cent: 2 cent per regel vroegen ze nog maar. Uiteindelijk verscheen de IJmuider Courant nog maar drie keer per week voor een dubbeltje. Op het dieptepunt van de krantenoorlog benaderde Haarlem's Dagblad-directeur Robert Peereboom de gebroeders Allan met het aanbod om samen te werken. "'Samenwerken? Je kunt hem overnemen', reageerde mijn vader'', vertelt Allan. De koop was snel gesloten. Van het personeel ging in elk geval de journalist S. Baarda mee naar wat Het Nieuwe Avondblad IJmuider Courant ging heten. Peereboom meldde later dat het aantal abonnees hem aangenaam had verrast. Van de opbrengst groot 19.250 gulden konden de Allans alle schulden betalen en toen was er nog driehonderd gulden over. Een lezersuitje van IJmuider Courant eind jaren twintig van de vorige eeuw; per bus ging het naar Schiphol, om van daar een rondvlucht boven westelijk Nederland maken. Van die driehonderd gulden werd de Hoornse uitgeverij Vermande gekocht en er werd een vestiging in IJmuiden opgezet. De broers Allan waren het niet eens over de te varen koers. J.J. Allan hield vast aan de koers van zijn vader, die dagelijks naar de beurs in Amsterdam ging om orders op te halen. A.J. Allan koos ervoor formulieren naar eigen ontwerp te drukken en vervolgens te verkopen. Met de werkloosheid van de crisisjaren in het verschiet ontwierp Vermande formulierensets voor de overheid. Allan trok langs de gemeentesecretarieën en waterschappen in Noord-Holland om ze te verkopen. Steeds meer gemeenten kochten deze Vermande-sets en aangezien de werkloosheid tot ongekende hoogte steeg, deed de uitgever goede zaken. Toen vanaf 1939 het voedsel met bonnen werd gedistribueerd kon Vermande nogmaals een goede zakelijke slag slaan. De in IJmuiden overgebleven kranten Dagblad en IJmuider Courant werden in 1942 door de Duitsers gedwongen om samen te gaan. Na de oorlog verscheen de IJmuider Courant weer, opnieuw als kopblad van Haarlems Dagblad, met kantoren aan achtereenvolgens de Kennemerlaan, Lange Nieuwstraat en Marktplein. Vanaf december 1966 wordt, met het oog op de op handen zijnde - maar nooit gerealiseerde - IJmond-gemeente, de Beverwijkse Courant gelanceerd voor Velsen-Noord, Beverwijk en Heemskerk. Toen begin jaren negentig Damiate, uitgeefster van Haarlems Dagblad/IJmuider Courant, samenging met het Noordhollands Dagblad is deze editie gestaakt ten gunste van Dagblad Kennemerland. Bronnen: - C. van Es. Bles voor de Kop. Geschiedenis en volksleven van IJmuiden. Uitgave van Vermande. (1970) - 100 jaar Haarlems Dagblad, uitgave van Damiate. (1987) - Theun de Vries, Dick Schaap en Siebe Rolle, Eene plaats van grooten omvang. 1876-1976, honderd jaar IJmuiden en het Noordzeekanaal (1976). - met dank aan C. Allan voor inzage in het Vermande-archief.